Исмаил Кадаре – добитник на „американскиот Нобел“ за 2020 година

Роден во 1936 година, Исмаил Кадаре е најпознатиот албански поет и романсиер. Во 2005 година ја добива првата (инаугурациска) меѓународна Букерова награда за творештво на автор кој има силно глобално влијание. Тој, исто така, е добитник и на наградата „Принц од Астурија“ во 2009 година, а во 2015 г. на Ерусалимската награда за слобода на поединецот во општеството.

Кадаре е поборник за интернационална демократија и во 1990 година оди во политички азил во Франција. Тој има напишано: „Се зближив со книжевноста пред да ја откријам слободата, па така, книжевноста е таа која ме одведе до ослободувањето, а не обратно. Вербата во книжевноста и во креативниот процес дава заштита. Таа создава антитела коишто те оспособуваат за борба против државниот терор“. Денес Кадаре живее во Париз. Неговото име често се споменува во контекст на Нобеловата награда за книжевност.

– Кадаре е следбеник на Франц Кафка. Никој по Кафка не успеал да продре со толкава хипнотичка длабочина во ужасниот механизам на тоталитарната моќ и во неговото влијание врз човековата душа, како што го направил тоа Кадаре. Живеејќи во држава со строг надзор во првите децении од својот живот – роден во Албанија, херметички затворена комунистичка земја до 1991 година каде, под диктатурата на Енвер Хоџа, казнувањата и егзекуциите на дисидентите во работничките логори беа рутина – пишувањето му беше единствена достапна форма на отпор бидејќи тоа била единствената форма за кажување на вистината којашто можела да опстои – иако не секогаш во печатена форма. Во деведесеттите години на минатиот век, кога се отворија границите на неговата држава, тој емигрира во Франција – изјавила Капка Касабова, членка на жири-комисијата на наградата „Нојштад“ (американски Нобел), која го номинирала Кадаре.

Во издание на „Арс Либрис“, во едицијата „Современи класици“, по првпат на македонски јазик е објавен краткиот роман Куклата, во 2019 година. Во Куклата, Исмаил Кадаре се навраќа во родното Ѓирокастро, заостанато место со утврдени куќи и тесни, кривулести сокачиња во јужна Албанија, за да ни го раскаже неговиот личен однос со својата мајка, која никогаш докрај не успева да ја разбере.

Куклата е храбра и впечатлива приказна, што со забележлива доза иронија го опишува младиот човек, кој на извесен начин е стамен во еден променлив свет. Во неколку години тој ја чувствува трансформацијата на неиздржливо задушувачката традиционална средина што води кон заборав на старите вредности што го обележале неговото детство и животот на неговата мајка, Куклата.

Преводот од албански јазик – со висок квалитет и исклучителен професионализам – го изработи Алида Муча.

Во следниот период, издавачката куќа „Арс Ламина“ ќе објави нов превод и на најпознатиот роман од Исмаил Кадаре, Генералот на мртвата војска, исто така изработен од преведувачката Алида Муча.

Генералот на мртвата војска се наоѓа на 81. место на списокот Најдобри романи на 20 век, направен од угледниот француски весник, „Монд“.

Според сижето на овој роман снимен е истоимениот филм, во режија на Лучано Товоли, а со Марчело Мастројани во главната улога. Исто така, дејството на оваа книга е преработено и адаптирано во многу театарски сценарија кои денес се изведуваат во повеќе театри.

Извор: https://www.neustadtprize.org/2020-ismail-kadare/

Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Промени )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Промени )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.