Извадок: „Времето на жените“ од Елена Чижова

Сечкам кромид и климам со главата: си знаат бабите кога е време. Што можеш да им кажеш?

Строги се. Кај можам против нив?…

Се изнаживеав претходно во интернат, во тесно, ама дружно – соба со осум кревети. А денес – слобода… Благодарение на месниот комитет. Зоја Ивановна така и рече:

„Што сега… Зарем детето е виновно? Штом си го родила, назад нема да го пикнеш. Кај нас како е? Мајката на сè мисли: и ќе те напои, и ќе те нарани. Што ако е без маж? Денес и тие како тебе добиваат помош и почит. Ситин, мајсторот од шести, има принова: сега има две деца. Значи им следи посебен, двособен стан. Ете, ти всели се на нивното место ако сакаш“.

Девет и пол метри – и тоа сама своја газдарица. Ех, да можеше покојната ми мајка барем со едното око…

Ним им е сеедно:

„Не си ни прва, ни последна. И запомни: детето е наше, на фабриката. Значи, заедничко. За властите нема паштерки. Затоа, немај гајле: јасли, градинка, па ќе потпорасне – па, во летен камп. Не е една како тебе во колективот! И нема зошто да го криеш. Па не дека е од светиот дух! На твое место, ќе бевме ние и построги со таков маж!“

Не реков ништо. Повеќе не прашуваа.

Мислев, добро е што сум во градот. Ете ги – шетаат по улици. Илјадници и илјадници.

Не е како во село. Таму веднаш ќе те дознаат – сите селани до еден…

Да беше од фабриката, можеби и ќе им кажев… Зоја Ивановна е толку добра. А вака – што да кажам? Само името му го знам. Ни адреса, ни презиме…

Евдокија ја крена веѓата:
– Посното масло е при крај.
Гледам во шишето: ништо… Се потрошило. По некоја капка на дното. Да не го пијат случајно? Го купив минатата недела.
– А кромидот?… – се обѕрнувам наоколу. – Треба да се испржи.
– Па земи, – ме учи – испржи го со маргарин.

Беше убав, висок. А не можеш да го разбереш. Се изразуваше чудно, по градски.

„Вие, – ми се обраќа – млада дамо, долго чекате?“ Кимнав и не реков ништо: незгодно е со непознат. Делува учтиво, но од каде да знаеш! Стои, стои, па пак прашува: „Дали тоа вие се спремивте за кај Дедо Мраз?“

„Како тоа?“- дури се зачудив.

„Па вашата вреќа, – вели кимнувајќи со главата, – некако е големка. За подароци е?“ Ми стана смешно.

„Какви подароци! – се насмевнувам. – На пазар одам, по компири“. Тогаш тој ги крена веѓите: „На пазар? – препраша. – Со вреќа?“

„Па, – му објаснувам, – недела е. За цела соба треба да се земе“. – „За собата?“ Заниша со главата. – „А за претсобјето? Гладни ли ќе останат? Или вашата соба е доволно дарежлива, па ќе раздели и по другите соби?“

Ги избришав со раката солзите од кромидот. Кришум се насмевнав.

Мешам, мешам… Пржењето со маргарин не е толку добро. Прска на сите страни. Цела рака ми изгоре. Евдокија мудрува и за ова:

– Намачкај се со домашен сапун.

Стоеше, стоеше, па тргна кон бандерата. А нозете му беа долги како на жерав. Оди, тупка. Погледна на часовникот: „И, колку ќе чекаме?“ Нема трпение, се чини дека смрзна. И чевлите тенки, од рибино крзно. „Ќе дојде набрзо – го тешам. – Еве, јас долго време стојам…“

„Не, не. Пропадната работа е ова – се обѕира. – Стоиме, стоиме, а никој нема“. – „Па, спијат“. -„Спијат? – повторува. – Паметно. И јас, будала, треба да го правам тоа…“

Па да, си велам. И лицето му е некако стуткано. Се чини дека се веселел цела ноќ. Иако не смрди на алкохол. Нашите мажи, ако се запијат од вечерта, утредента смрдат до попладнето.

„А вие, – собрав храброст, – рано некако… Исто, по работа?“- „Па како… – примижа со окото. – Се разбудив – и на пазар. По компири“. – „Ој!“- се израдував. А тој ме гледа и вели: „Ме чудите, млада дамо. Вие — да не сте се школувале во Америка?“

„Зошто во Америка? – се исплашив. – Во село. Малие Половци“. Ги намршти веѓите: „Во наше, – уточнува, – советско село? А ете, најглавното не сте го запамтиле: каде колективот, таму и јас“.

„Каков колектив?“ – сосема се збунив. „А што е со нас двајцата? – се смее. – Граѓани што чекаат на автобуска… Во нашава ситуација предлагам да повикаме такси…“

Ме одведе кај него на гости. Станот голем, просторен.

„А каде се сите?“, прашувам. „Сите“, вели, „се на дачата . Мислам, старите“.

Си мислам, како тоа, на дачата? Зима е…

„А кај се, – се обѕирам, – соседите?“ – „Жалам – ги крена рамениците. – Такво ,богатство’ немаме. Живееме како во комунизмот“.

Влегов. И навистина богато живеат. Работна маса, книгите распоредени по ѕидови.

Над софата брадест маж. На него плетена блуза. Виси врамен. „А кој е овој?“

„Ах, – одмавна со раката, – има тука еден…“ Можеби, претпоставувам, е пак некој од старите. Од брадата не можеш да разбереш…

Си поседовме, молчејќи, па свари кафе. Шолјите тенки, бели, страв да ти е да пиеш. Не дај боже, рачката ќе се скрши. „Шеќер, – ми го подава, – стави си“. Испив голтка, се намрштив. Две лажички ставив, и пак е горко.

„Црно кафе, – вели, – не е за секого. Треба да го вкусиш. Не се грижи, ќе се навикнеш“. Испи една голтка, го тргна. И самиот, изгледа, не се навикнал до толку…

Не пиевме вино, а јас како пијана. Му го слушам гласот. Не знам ни како се случи… Небаре ме прекри мрак…

Ја отворив фиоката, под прстите го нафатив рендето. Сега морковот да го изрендам… Кромидот крцка ли крцка… Ја исклучив ринглата. А раката ме боли. Пуштив вода и ја ставив под млазот…

Ме покани во кино во текот на неделата. Бев среќна. Отсекогаш им завидував на девојките што шетаат во парови.

„Кај мене, – објаснува, – не може. Старите се вратија од дачата. Слушнале на радио“. Беше некако нерасположен.

Пристигнуваме, а таму комедија. Карневалска ноќ.

„Баш убаво, – велам. – Им се допадна на сите од кај нас“. Ги крена рамениците.

Излегуваме од киното. Јас среќна, а тој – намќорест. „Што е, – се зачудив, – не ти се допадна? А мене премногу… Ние да бевме така… Убав живот имаат, како во бајка“.

Advertisements

Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Промени )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Промени )

Connecting to %s